Logboek

Doel: metacognitie stimuleren
Doelgroep: basisonderwijs én secundair onderwijs

Kort uitgelegd

Een logboek is een krachtige tool om metacognitieve bewustwording te stimuleren. Leerlingen houden bij welke stappen ze ondernemen bij een opdracht of project. Zo leren ze nadenken over hun acties en staan ze stil bij hun eigen denkprocessen.

Hoe gebruiken?

Onderzoek toont aan dat logboeken de grootste impact hebben wanneer
leerlingen ook expliciete instructie krijgen en feedback ontvangen over hoe ze hun leerproces kunnen plannen, opvolgen en bijsturen. Een brede, consistente aanpak werkt beter dan eenmalige interventies. Overweeg daarom om deze tool te combineren met de leerdoeltracker.

Bepaal je doel en communiceer dat naar de leerlingen. Wat wil je bereiken?
Kies de juiste vorm voor je doel en doelgroep. Versie 1 past beter bij kleinere opdrachten en dient om grondig elke stap te bespreken. Ook voor leerlingen die voor de eerste keer met een logboek werken, is versie 1 de beste keuze. Versie 2 is geschikter voor de opvolging van grote projecten of voor meer ervaren leerlingen. Omdat versie 2 beknopter is, verdient die een apart moment om langer bij het ingevulde logboek stil te staan, terwijl je dat (met de juiste instructie) geïntegreerd kan laten verlopen met versie 1.
Modelleer hoe jij jouw logboek invult en tot welke reflectie dat leidt. Metacognitie en zelfregulatie zijn complexe concepten. Toon wat jij verwacht van jouw leerlingen en focus daarbij vooral op het expliciet maken van reflectieve gedachten en zelfregulerende acties.
Bepaal hoe frequent leerlingen het logboek invullen en reserveer er consistent vaste momenten voor in de les.
Overweeg om het logboek uit te breiden. Je kan leerlingen ook projectmatig en vakoverschrijdend laten werken met een logboek. Dan wordt het een soort dagboek, een bewijs van het leerproces van de leerling.